فیلم مذهبی شاید اصطلاح چندان درستی نباشد چون فیلم هایی كه در این ژانر جای می گیرند طیف وسیع و گسترده ای از آثاری هستند كه یا زندگی پیامبران و قدیسان را به تصویر كشیده اند یا به كشمكش های اعتقادی انسان و رابطه او با خدا پرداخته اند. فیلم های دسته اول معمولا تبدیل به big productionهای سینما شده اند و با مخاطب عام سینما به راحتی ارتباط برقرار كرده اند اما فیلم های دسته دوم آثار روشنفكرانه ای هستند كه حرف شان را در قالب داستان های پیچیده تری به تماشاگر می زنند. نگاهی داریم به چند فیلم مطرح جهان كه در این دو دسته جای می گیرند:
محمد رسول الله(ص) (كارگردان: مصطفی عقاد)
ایرانی ها خوب این فیلم را می شناسند. محصول 1977 و با نام اصلی «پیام». مصطفی عقاد، كارگردان مصری با حضور جمعی از بهترین بازیگران سینمای عرب و البته آنتونی كویین در نقش عموی پیامبر اسلام، داستان زندگی حضرت محمد(ص) را از زمان كودكی تا مبعوث شدن به پیامبری و هجرت به مدینه روایت می كند. البته دوبله خوب فیلم هم به ماندگاری آن نزد مخاطبان ایرانی كمك كرده است. موسیقی موریس ژار روی فیلم و بخصوص سكانس های صحرا به یادماندنی و تحسین برانگیز است. جالب است بدانید كه محمدعلی كلی، بوكسور مسلمان معروف، علاقه داشت كه در این فیلم نقش بلال، یكی از یاران پیامبر (ص) كه اولین اذان را در مكه گفت، بازی كند اما مصطفی عقاد كه خودش تهیه كننده فیلم هم بود، نپذیرفت چون احساس می كرد این كار باعث تجاری شدن فیلم می شود. فیلم «محمد رسول الله» به دو زبان عربی و انگلیسی و با دو گروه بازیگر ساخته شد. هر سكانس بلافاصله بعد از بازیگران انگلیسی با بازیگران عربی هم فیلمبرداری می شد.
بزرگ ترین داستان عالم (كارگردان: جورج استیونس)
محصول 1965 یكی از پرهزینه ترین فیلم های تاریخ سینما در زمان خودش كه البته كمپانی یونایتد آرتیستز را به مرز ورشكستگی رساند. ماكس فون سیدو، بازیگر بزرگ سینما، نقش حضرت مسیح را در فیلم بازی می كند. فیلم داستان حضرت عیسی را از زمان تولد تا بازگشت به اورشلیم و غسل تعمید توسط یحیی و به سلطنت رسیدن پیلاطس تصویر می كند. طراحی صحنه و لباس فیلم هنوز هم چشمگیرند اما متاسفانه استیونس نتوانسته داستانش را از سطح فراتر ببرد. نكته جالب اینكه هر چند امروز بازی فون سیدو یكی از نقاط قوت فیلم به شمار می رود اما استیونس تمایل داشت كه ریچارد برتون نقش حضرت عیسی را بازی كند.
آخرین وسوسه مسیح (كارگردان: مارتین اسكورسیزی)
ساخته یكی از بزرگترین كارگردانان معاصر دنیا و محصول 1988. پل شریدر فیلمنامه را بر اساس كتاب مشهور «آخرین وسوسه مسیح» نوشته كازانتزاكیس نوشته. «آخرین وسوسه مسیح» داستان رسالت الهی مسیح به عنوان پیامبر خداست. مسیح كه به صلیب كشیده می شود، شیطان تلاش می كند تا با وسوسه زندگی آرام و خوشبختی مادی، او را فریب دهد اما برای مرد خدا این وسوسه ای زودگذر است.
فرانسیس آسیسی (كارگردان: مایكل كورتیز)
فیلمی محصول 1961 به كارگردانی مایكل كورتیز كه داستان زندگی یكی از مشهورترین قدیسان مسیحیت را روایت می كند. فرانسیس آسیسی مرد جوانی است كه بعد از بازگشت از جنگ شمشیرش را كنار می گذارد و زندگی اش را وقف خدا می كند. فرانكو زفیرلی هم كه در زمینه فیلم های مذهبی كارگردان بنامی است، فیلم «برادر خورشید، خواهر ماه» را از روی زندگی فرانسیس قدیس ساخته است. فرانسیس با پدر تاجرش دچار اختلاف های بنیادین شده. او كلیسای كوچكی در دل دشت بنا می كند كه مخصوص فقراست. این كار او مقامات رسمی كلیسای شهر را عصبانی می كند اما فرانسیس برای كسب اجازه به دیدار پاپ می رود و بعد از ملاقات با او موفق می شود نظر پاپ را به خودش جلب كند.
مهر هفتم و همچون در یك آینه (كارگردان: اینگمار برگمان)
اینگمار برگمان یكی از بزرگترین كارگردانان دنیاست كه تم اصلی فیلم هایش، مسائل اعتقادی است. «مهر هفتم» محصول سال 1957 یكی از مهم ترین فیلم های وی در این زمینه است. فیلمی كه فیلمنامه آن را بر مبنای نمایشنامه ای از خودش نوشته و با همین فیلم بود كه شهرت برگمان جهانی شد. فیلم ماجرای یك شوالیه جنگ های صلیبی است كه در راه بازگشت از جنگ از شهری طاعون زده می گذرد. شوالیه دچار آشفتگی های اعتقادی است و در راهش با فرشته مرگ، گروهی از كافران و گروهی از مومنان روبه رو می شود و هر یك از این دیدارها تاثیری در وی به جا می گذارد.
«همچون در یك آینه» اولین فیلم از سه گانه برگمان درباره رابطه خدا و انسان است. (دو فیلم دیگر این سه گانه «نور زمستانی» و «سكوت» هستند.) فیلم محصول 1961 داستان دختر بیماری است كه به همراه پدر پزشكش، همسرش و برادرش برای استراحت به ویلایی می روند. دختر معتقد است كه صدای پروردگار را از پشت دیوار می شنود. او به دنبال رستگاری است كه متوجه می شود چیزی از زندگی اش باقی نمانده.
