با توجه به فراگیر شدن خون آشام ها بر پرده سینماهای جهان در چند سال اخیر، مروری بر تاریخچه خون آشام های هنر هفتم این موجودات خیالی و البته گاهی دوست داشتنی خواهیم داشت.

سابقه حضور خون آشام ها در سینما به سالهای خیلی دور سینمای كلاسیك مربوط می شود و حضور خون آشامها در تاریخ سینما قدمتی 90 ساله دارد و اولین فیلم با این موضوع در سال 1922 با عنوان «نوسفراتو» ساخته شد.

پایگاه اطلاع رسانی توتال فیلم در یك بررسی تحلیلی به مروری در این زمینه پرداخته است، کلمه ومپایر (Vampir) وقتی وارد زبانهای کشورهای غربی می شود با یکی از هراس انگیز ترین هیبتها، از درون قبر تاریک خود وارد دنیای زندگی مردم عامه می شود.

ومپایر، نه یک هیولاست و نه یک روح، بلکه یک جسد زنده است، مرده ای که مرتبا باز می گردد، از قبر خود بیرون می آید برای کشتن. او نیروی زندگی را از وجود دیگران می گیرد و قادر است به موجودات دیگری مانند خفاش، گرگ یا موش تغییر شکل دهد.

مدتها بعد از اینکه ومپایر از دنیای واقعیت بیرون رانده شد، در قرن 19 میلادی دوباره در عالم ادبیات و سینما متولد شد.

در سال 1875برام استوکر رمان معروف «دراکولا» را نوشت و به این ترتیب داستان فراموش شده خون آشامها دوباره در تاریخ فرهنگ غرب یادآوری شد.

دراکولا در رمان استوکر، یک کنت بسیار جذاب و در عین حال رعب آور است. نام دراکولای رمان، برگرفته از نام فردی تاریخی به اسم «ولاد دراکول» (Vlad Draculea) است که شاهزاده ای رومانی بود و از طریق پدر خود وارد گروه «اژدها» شد که برای جنگ صلیبی با عثمانیان تشکیل شده بود و به همین خاطر نیز صاحب این نام شد؛ ولاد دراکول به معنی «اژدهای کوچک» است.

«دراک» در زبان یونانی شیطان نیز معنی می دهد. نام ولاد دراکول به عنوان فرمانده ای بی رحم در تاریخ ثبت شده است؛ طبق روایتی او نزدیک به 24 هزار ترک عثمانی را به چوب کشید. امروزه قصر محل سکونت او در ترانسیلوانیا تبدیل به مکانی توریستی شده است که روزانه بازدیدکننده های بسیاری دارد.

پس از حضور دراكولا، كنت خون آشام رومانیایی در سری فیلم های ژانر وحشت در دهه 1960و1970 این موج تازه نشان از ظهور دوباره این قهرمانان اشرافی بر پرده سینماها دارد.

بهترین اقتباس سینمایی كه از داستان استوكر انجام شده است فیلم زیبا و دیدنی فرانسیس فورد كاپولاست كه با بازی بازیگرانی چون گری الدمن، آنتونی هاپكینز، كیانو ریوز به اثری روانشاسانه و قابل تامل در تاریخ سینما تبدیل شده است.

به نظر می رسد دیگر كسی حریف خون آشامان نیست و آنها بدون وحشت از نور خورشید و شكارچیانشان به سینما و شبكه های تلویزیونی هجوم آورده اند. شاید خود كنت دراكولا هم تصور نمی كرد این میزان استقبال از داستان های خون آشامان را در عرصه هنر و فرهنگ كشورهای مختلف شاهد باشد، اما این موج جدید روزهای خوب و پرطرفداری را می گذراند.

همچنین سریال «خون واقعی» از شبكه تلویزیونی «اچ بی او» كه بیشترین بیننده را از زمان پخش سریال خانواده سوپرانو برای این شبكه رقم زده است از چندی پیش پخش دومین فصل خود را پشت سر گذاشته است و یكی دیگر از شبكه های تلویزیونی به نام «سی دبلیو» با پایان یافتن پخش سریال خون واقعی، پخش سریال دیگری به نام «خاطرات خون آشامان» را آغاز كرد.

كوین ویلیامسون، یكی از نویسندگان اصلی سریال و خالق سری جیغ در كنار وس كریون درمورد شهرت روزافزون خون آشامان می گوید: خون آشامان خطرناك هستند ولی در عین حال می توانند نگهبان شما باشند. زندگی آنها به شكل غیرقابل باوری اسطوره ای است و البته همه مردم هم دوست دارند زندگی هایی اسطوره ای داشته باشند.

او تایید می كند كه در ابتدا نسبت به این موضوع تردید وجود داشت كه همه سریال را با فیلم «گرگ و میش» مقایسه كنند و البته شباهت های زیادی هم بین آنها وجود دارد؛ دختری از شهری كوچك با خون آشام خوش قلبی آشنا می شود و از همین جا ماجرا آغاز می شود.

اما ویلیامسون معتقد است روند ماجراها پس از آشنایی كاملا با آن فیلم متفاوت است و خلاقیت هایی برای به وجود آوردن هر چه بیشتر تفاوت ها اعمال شده است هر چند داستان های خون آشامان همیشه در چند موضوع مشترك هستند.

این روند تازه به این زودی ها پایان نخواهد گرفت و دورنمای حضورش حداقل تا سال 2012 به چشم می خورد. فیلم جدید تیم برتون به نام «سایه های تاریك» با بازی جانی دپ برای اكران در سال 2011 در نظر گرفته شده است و همچنین صحبت از نسخه سینمایی سریال Buffy the Vampire Slayer برای سال 2012 است.

البته در دهه های اخیر این نخستین بار نیست كه خون آشامان فرهنگ پاپ را مورد تهاجم قرار داده اند و در اواخر دهه 1970 و اوایل دهه 1980 كتاب های «آن رایس» باعث شهرت آنها شد. قهرمانان خون آشام فیلم ها و سریال های جدید را عموما مردان خوش قیافه و ثروتمند تشكیل می دهند و كتاب های آن رایس در این نكته با این آثار تازه مشترك بود.

توماس گرازا، استاد دانشگاه تگزاس كه بیش از 12 سال است موضوع خون آشامان در فرهنگ اسلاو را تدریس می كند درمورد استقبال از این شخصیت های تاریخی می گوید: اگر شما اهریمنی بد قیافه را كه در گوشه ای مخفی شده ببینید هرگز به سوی او نخواهید رفت اما اهریمنی رمانتیك و ثروتمند همیشه انگیزه آشنایی را ایجاد می كند.

به عقیده مت ریوز كه نسخه بازسازی شده او از فیلم سوئدی «به فرد مناسب اجازه ورود بده» در سال آینده اكران خواهد شد، یكی از رمزهای ماندگاری این ژانر می تواند امكان فرار از خودی باشد كه به تماشاگر می دهد.

این فیلم سوئدی ماجرای پسر نوجوانی بود كه به شكلی ناخواسته با خون آشامی طرح رفاقت می ریزد.

به عقیده ریوز این ژانر اجازه می دهد تا تماشاگر به شكلی امن رویكردی به نیمه تاریك ذهنش داشته باشد و در هر كدام از فیلم ها، كتاب ها و سریال های پرطرفدار خون آشامان به یكی از وگزینه های مورد علاقه تماشاگران پرداخته شده است.

برای مثال گرگ و میش در مورد رمانتیسم است ولی فیلم سوئدی به دردهای جوانان در آغاز زندگی جدید اشاره دارد و جالب است كه فیلمسازان و تماشاگران و هنرپیشه ها دید مشابهی به اصول زندگی خون آشامان دارند ولی هر كدام برداشتی متفاوت از ماجرا دارند.

در همین حال ملیزا روزنبرگ، نویسنده فیلمنامه سری فیلم های «گرگ و میش» برای حضور پرتعداد خون آشام ها دلیل خوبی دارد: شبیه دیگر ژانرهای سینمایی وقتی یكی از داستان های خون آشامان موفق باشد همه با هم دست به كپی می زنند و این شیوه كار استودیوهاست.

اما تردیدها در مورد تداوم استقبال این علاقه مندان كه نسل «گرگ و میش» نامیده می شوند وجود دارد و اینكه چه زمانی تماشاگران، فیلم هایی از این دست را پس خواهند زد، امری است كه باید منتظر ماند و دید. ویلیامسون كه از طرفداران سریال خون واقعی است هم این موضوع را بعید نمی داند و می گوید: آیا فضای مناسبی برای یك فیلم یا سریال خون آشامی دیگر در دستگاه های پخش خانگی وجود دارد؟

بخش دوم آخرین قسمت از مجموعه فیلم های «گرگ و میش» با عنوان «پایان سحر» پس از اكران چهارمین قسمت از این مجموعه شانزدهم نوامبر سال 2012 به نمایش در خواهد آمد.