حلقه هايي كه به هم وصل شد تا هابيت شكل بگيرد

سرزمین هیچكس

مدت هاست كه خبرهای متفاوتی درباره ساخت فیلم «هابیت» بر مبنای داستانی دیگر از تالكین شنیده می شود. كتاب هابیت در حقیقت نقطه عطف دوران سوم در جهان تاریخی تالكین است. بعد از ماجراهایی كه در هابیت اتفاق می افتد، سائورون فعالیت هایش را شروع می كند. در این بخش اشتباه ها و كارهای نادرست هابیت ها كه باعث تضعیف حلقه شد، نشان داده می شود.

با این حال باید گفت هرچه ساخت «ارباب حلقه ها» ناگهانی بود و دنیا یك دفعه با پدیده ای به این نام روبه رو و البته در برابر آن شوك زده شد، ساخت «هابیت» در قالب یك فیلم سینمایی دو قسمتی، پیچیده و پر دردسر شده است.

در حالی كه 2 شركت «مترو گلدن مایر» و «نیولاین» قرار است به صورت مشترك این فیلم را تهیه كنند، سرمایه گذاری، ابعاد آن، و انتخاب آدم های سازنده، به كاری پرپیچ و خم تبدیل شده است. اگر از آخر شروع كنیم بهتر است چون آخرین خبر (البته اگر تا به حال تغییر نكرده باشد) این است كه سرانجام پیتر جكسون كارگردان سه گانه «ارباب حلقه ها» كار ساخت این فیلم را انجام می دهد و فیلم در فوریه 2011 یعنی بهمن امسال كلید می خورد.

شاید همه این شك و یقین ها برای این باشد كه جكسون مدتی است خیلی گرفتار است. او به عنوان تهیه كننده مشترك «ماجراجویی های تن تن: راز یونیكورن» پروژه مهم استیون اسپیلبرگ سرش حسابی شلوغ است. این فیلم قرار است سال آینده اكران شود. این در حالی است كه قرار است جكسون كارگردانی قسمت دوم این فیلم را هم برعهده بگیرد. اما كمپانی های سازنده «هابیت» هم طبق برنامه ریز هایی كه كرده اند قصد دارند تا این فیلم را در سال های 2012 و 2013 اكران كنند كه به این معنی است كه كار فیلمبرداری این فیلم باید همین روزها شروع شود.

برای نوشتن فیلمنامه این اثرهم یك گروه قدرتمند بسیج شده بودند؛ پیتر جكسون و فرن والش، فیلیپاب بوینز و گیلرمو دل تورو كار نوشتن فیلمنامه این اثر را با هم انجام داده اند و پس از 2 سال دیگر می شود گفت این كار تقریبا به انجام رسیده است. اما رسیدن به این نتیجه از مسیری پرپیچ و خم عبور كرده كه به نوعی ریشه در فیلم «ارباب حلقه ها» و البته بحران مالی جهانی هم دارد. در حقیقت بحران مالی اولین عاملی بود كه شروع این فیلم را كه نیم میلیارد دلار باید برای ساختش سرمایه گذاری شود، به تعویق انداخت.

و در مرحله بعد، پیتر جكسون كه درصد سود حاصل از فروش ارباب حلقه ها را از شركت نیولاین نگرفته بود، به یكی دیگر از عوامل بازدارنده بدل شد. او حتی به دادگاه هم شكایت كرد، اما نتیجه ای نگرفت. در حقیقت این شركت زیر قولش زد و این باعث شد تا پیتر جكسون كه با ساخت «ارباب حلقه ها» به آرزوی خیلی از كارگردان ها جامه عمل پوشانده و نشان داده بود كه مردكارهای بزرگ است، وارد یك كار دیگر با این گروه نشود. البته او پذیرفته بود كه تهیه كننده «هابیت» باشد و در بخش نوشتن فیلمنامه هم حضور داشته باشد، اما زیر بار كارگردانی اثر نرفته بود.

به همین دلیل، گیلرمو دل تورو كارگردان مكزیكی كه با ساخت فیلم فانتزی 2 قسمتی «پسر جهنمی» نشان داده بود می تواند فیلم های جادویی و بزرگ را كارگردانی كند، برای این كار معرفی شد. «هزارتوی پان» هم فیلم دیگر اوست كه نامزد دریافت چندین جایزه اسكار شد. اما او هم در بهار امسال انصراف خودش را اعلام كرد. او گفت با وجود این كه 2 سال برای نوشتن فیلمنامه وقت گذاشته و كاملا درگیر این داستان و جهان تخیلی آن شده، اما به دلیل سرنگرفتن كار ساخت و طولانی شدن مراحل، از انجام كارگردانی این كار منصرف شده است.

دنیای جادویی تالكین

جان رجینالد تالكین كه از او به صورت خلاصه به عنوان جی.آر.آر. تالكین نام برده می شود، در سال 1892 به دنیا آمد. او كه در رشته زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه آكسفورد به مدت 8 سال تحصیل كرده بود، 20 سال به عنوان استاد آنگلوساكسون و 14 سال به عنوان استاد ادبیات انگلیسی در همین دانشگاه تدریس كرد. اما دانش او در زبان و علاقه اش به خلق زبان های تصویری آنقدر وسیع بود كه به نوشتن داستان های تاریخی، اسطوره ای و افسانه ای روی آورد. تسلط او به ادبیات آنگلوساكسون، اسطوره ‏شناسی آلمان، فولكلور فنلاند، كتاب مقدس و اسطوره ‏شناسی یونان، همه و همه موجب شكل گرفتن این مجموعه های پیچیده شد. حاصل این خلاقیت ها «هابیت» و «ارباب حلقه ها» است كه 2 شاهكار كارهای او به حساب می آیند.

داستان «هابیت» از آنجا كه پیش از «ارباب حلقه ها» ساخته شده، از چند نظر ساده تر است و پیچیدگی كمتری دارد. در هابیت دنیای جادویی تالكین بیشتر شبیه جادوی دنیای پریان است؛ اشیایی كه حرف می زنند، آدم هایی كه غیب می شوند یا به شكل موجودات دیگر در می آیند و بعضی از كارها خود بخود انجام می شود. این جادوها هر چند خیلی طبیعی اتفاق می افتند، با دنیای جادویی «ارباب حلقه ها» كه پیچیده و خبیث است، فرق دارد. اما پیتر جكسون به عنوان تهیه كننده و كارگردان، این ها را دست كم نمی گیرد و می گوید برای ساخت هابیت و كشف دنیای زمین میانه، قصد دارد فراتر از تجربه های عادی فیلمسازی حركت كند و او اظهار امیدواری كرده تا یك بار دیگر با «گاندالف» و «بیلبو» وارد دنیای شگفت انگیز تالكین شود و به بخش ویژه تخیل یعنی زیبایی و درام سفر كند.

در سرزمین میانه 2 جهان متفاوت وجود دارد: یكی دنیای عادی و دیدنی و دیگری سرزمین سایه ها. در بیشتر داستان، ساكنان این 2 دنیا از چشم ساكنان دنیای دیگر پنهان هستند. سرزمین سایه ها از جادو استفاده سیاه دارد و راه رد شدن از مرز یكی و رسیدن به دنیای دیگری، استفاده از حلقه های قدرت است. اما در این میان آدم هایی هم هستند كه می توانند در هر 2 دنیا زندگی كنند. تام بامبادیل و الفی به نام فیندل از جمله آدم هایی هستند كه چون توانایی درك پلیدی ها و سیاهی ها را بدون افتادن در میان آنها دارند، ساكن هر 2 دنیا هستند. شركت گلدوین مایر از سال 1969 امتیاز تولید نسخه سینمایی كتاب «هابیت» را خریده و جالب این كه برای این مساله هم با خانواده و وراث تالكین در كش و قوس حقوقی است. خانواده تالكین مثل جكسون مدعی هستند كه درصدی از سود فروش «ارباب حلقه ها» باید به آنها برسد و گلدوین مایر زیر بار این مساله نمی رود.

لازم است بدانید در فیلم هابیت هم شاهد حضور همان چهره های قبلی هستیم: ویگو مورتنسن یا همان آراگون مشهور ارباب حلقه ها اعلام كرده كه حتما مایل به بازی در فیلم هابیت هست. البته شخصیت او در هابیت یك حضور ندارد ولی در هابیت دو او هم بخشی از قصه را تشكیل می دهد. كریستوفر لی كه در نقش «سارامان» بازی می كرد هم برای بازی در این داستان اعلام آمادگی كرده و «یان مكلن» بازیگر نقش گاندالف هم گفته هیچ مشكلی با این پروژه ندارد. نقش «اسمیگل» را هم همچنان قرار است «اندی سركیس» بازی كند. البته قرار است مارتین فریمن بازیگر 39 ساله بریتانیایی نقش بیلبو باگینز قهرمان فیلم را بازی كند و ریچارد آرمیتیج یك بازیگر 39 ساله دیگر بریتانیایی هم در نقش تورین اوكنشیلد رهبر «گروه كوتوله ها» ظاهر شود.

این در حالی است كه فیلمبرداری ارباب حلقه ها 274 روز طول كشید و 15 ماه زمان برد. جالب است بدانید 7 واحد به صورت همزمان در 350 لوكیشن در جزایر شمالی و جنوبی نیوزیلند مشغول فیلمبرداری بودند وحتی ارتش نیوزیلند به كمك گروه آمد تا بخش بزرگی از زمین را بكنند و به مكانی برسند كه محل درست اقامت هابیت ها باشد. پیتر جكسون هم از طریق ویدئو و تصاویر ماهواره ای همه چیز از راه دور در كم ترین زمان درمكان های گوناگون نظارت می كرد. به هر حال به نظر می رسد كار شروع پرهزینه ترین فیلم تاریخ سینمای جهان دیگر از هفت خوان رستم گذشته باشد.

سال های دور از خانه

كارگردانی فیلم هابیت ها اصلا كار ساده ای نیست و نمی شود آن را با پروژه های دیگر مقایسه كرد. یكی از مهم ترین دلایل این كار این است كه شركت و گروه تهیه كننده اثر از ابتدا تصمیم داشتند این كار را در نیوزیلند جلوی دوربین ببرند. این همان مكانی است كه برای ساخت «ارباب حلقه ها» هم مورد استفاده قرار گرفت و صخره های بزرگ و سرزمین های گسترده آن، چشم اندازهای فیلم را تشكیل داد و این به معنی حداقل 2 سال دور ماندن از خانه و زندگی و البته پروژه های دیگر است. در همین حال اتحادیه های بازیگری در سطح جهان، از اعضای خود خواستند تا در فیلم های «هابیت» بازی نكنند.

7 اتحادیه بازیگری در آمریكا، استرالیا، بریتانیا و كانادا گفتند تهیه كنندگان این دو پروژه سینمایی حاضر به مذاكره با آنها نشده اند.

این 7 اتحادیه كه زیر چتر فدراسیون بین المللی بازیگران هستند، گفتند تعدادی از بازیگران نیوزیلندی سال هاست بی آن كه از مزایای عضویت در اتحادیه ها بهره مند باشند قرارداد امضا می كنند و این قراردادها درمورد دستمزدها یا شرایط كار هیچ تضمینی نمی دهند. بازیگران نیوزیلندی بابت پخش های تلویزیونی در آینده مبلغی دریافت نمی كنند و بابت فسخ قرارداد از سوی تهیه كنندگان هم پولی نمی گیرند. البته جكسون هم در واكنش به بایكوت اتحادیه ها با صدور بیانیه ای طولانی تهدید كرد تولید «هابیت» می تواند از زادگاهش (نیوزیلند) به اروپا منتقل شود.